Nafarroak Gizarteratze Enpresen Eguna ospatzen du, haien eragin ekonomiko, etiko eta sozial positiboa nabarmenduz

Las Salesas espazioko Pinaquy Aretoak hartu du gaur Gizarteratze Enpresen Eguna, EINAk, Nafarroako Gizarteratze Enpresen Elkarteak, Nafarroako Gobernuaren laguntzarekin antolatutako jardunaldia. Topaketak erakundeetako ordezkariak, enpresak, gizarte-erakundeak eta gizarteratze soziolaboralaren arloko profesionalak bildu ditu, etengabe hazten ari den eta ekonomiaren barruan justizia sozialaren, konpromisoaren eta gizatasunaren erreferente den enpresa-eredu honen balioei, etikari eta eraginari buruz hausnartzeko.

Gizarteratze Enpresen Eguna EINAk antolatutako ekimen baten parte da, Nafarroako Enplegu Zerbitzuaren – Nafar Lansareren gizarte-ekonomia sentsibilizatzeko eta sustatzeko ekintzak egiteko irabazi-asmorik gabeko erakundeei zuzendutako dirulaguntza-programaren bidez finantzatua.

Inaugurazioa Carmen Maeztu Villafrancak, Nafarroako Gobernuko Eskubide Sozialetako, Gizarte Ekonomiako eta Enpleguko kontseilariak, egin du. Honek Foru Exekutiboak Gizarte Ekonomia inklusio-motor gisa indartzeko duen konpromisoa azpimarratu du.

Ondoren, Consuelo Corellak, EINAko idazkari teknikoak, Nafarroako Gizarteratze Enpresen 2024ko Balantze Soziala aurkeztu du. Azaldu zuenez, EIS siglekin ezagutzen diren enpresa hauek bazterketa egoeran dauden pertsonak lanaren bidez integratzea eta prestatzea dute helburu, eta, beraz, Gizarte Ekonomiaren parte dira.

Corellak azaldu zuenez, gizarteratze soziolaboraleko enpresen presentziak hazten jarraitzen du Foru Komunitatean, eta Nafarroan duten ezaugarrietako bat da jarduera eta profesionaltasuna garatzen dituzten sektoreen aniztasuna. Gaur egun, 19 enpresa aktibo daude lurraldean zehar banatuta, nahiz eta 2024ko Balantzean aurkeztutako datuak 17 erakunderi dagozkien.

Hala, aztertutako EISek iaz 576 pertsonari eman zieten lana —291 emakume eta 285 gizon—, eta horietatik 396 gizarteratze-ibilbideetan zeuden pertsonak ziren. Gainera, guztizkoaren %49,5 Nafarroako Gizarteratze Gutxieneko Errenta jasotzen ari zen lanera sartu zenean, baina lan egitea erabaki zuten, azpimarratuz “lana duintasuna, sozializazio-espazioa eta sareak sortzeko lekua” dela. Oraindik landu beharreko erronketako bat genero-arrakala da: gizonen %65ek lanaldi osoan lan egiten du, eta emakumeen %79k, berriz, lanaldi partzialean.

Benetako lorpena

Ondorengo lan-munduratzea benetako lorpena da: prozesua amaitzen dutenen %61,6k dagoeneko lortu du lana “enpresa arrunt batean”. Ibilbidea amaitzen dutenen %58k besteren konturako enplegua aurkitzen du. Ehuneko txiki bat autonomo bihurtzen da, beste bat gizarteratze-enpresan bertan jarraitzen du lanpostu konbentzional batekin. Baina kontuan hartu behar da beste elementu bat: gizarteratze-enpresa batean ibilbidea egin duten pertsonek beren egungo eta etorkizuneko enplegagarritasuna hobetzen dute.

Sektorearen eragin ekonomikoa ere garrantzitsua da: 2024an, gizarteratze-enpresek ia 15 milioi euro fakturatu zituzten. Diru-sarreren %72 beren jarduera ekonomikotik dator, laguntza publikoen %27aren aurrean, eta fakturazioaren erdia baino gehiago sektore pribatutik. Gainera, haien ekarpen fiskal eta soziala nabarmena da: milioi bat euro baino gehiago zergetan eta 8.466 euroko itzulketa ekonomikoa gizarteratze-plaza bakoitzeko, plaza baten benetako kostua (7.294 euro) baino gehiago ere bai.

Inklusioa kontratazio arduratsuaren bidez sustatzen duten erakundeei aitorpena

Jardunaldiko une aipagarrienetako bat izan da gizarteratze-enpresei zerbitzuak erreserbatuz eta kontratatuz Nafarroan lan-munduratzea eta gizarte-ekonomia bultzatzen duten erakundeei egindako aitorpenen banaketa.

Edizio honetan, Nafarroako gizarteratze-enpresek Iruñeko Udalari aitortu nahi izan diote bere etengabeko laguntza, kontratuen erreserbaren bidez, azken urteetan kontratatutakoaren zenbatekoa eta egindako plangintza estrategikoa nabarmenduz. Aitorpena Mikel Armendáriz Barnecheak, Iruñeko Udaleko Ekonomia Sustapeneko, Europako Proiekzioko, Berrikuntzako, Gazteriako eta Garapenerako Lankidetzako zinegotziak, jaso du.

Era berean, Nafarroako Enplegu Zerbitzua – Nafar Lansare aitortu da gizarteratze-enpresekin kontratatzeko etengabeko apustuagatik, kontratuen erreserbaren bidez. Konpromiso horri esker, ahultasun-egoeran dauden pertsonentzako lan-aukerak sortu dira. Miriam Martón Pérez zuzendari-gerenteak jaso du aitorpena.

Hirugarren aitorpena Nafarroako Marketing Klubari eman zaio, hainbat gizarteratze-enpresarekin etengabe lankidetzan aritzeagatik eta gizarte-erantzukizunarekin eta lan-munduratzearekin duen konpromisoagatik, bere kontratazioekin sektorearen egonkortasuna eta sendotzea lagunduz. Saria Nafarroako Marketing Klubeko zuzendari nagusiak jaso du.

Aitorpen hauek Unai Hualde Iglesias Nafarroako Parlamentuko presidenteak eman ditu, Iñaki Mendióroz Casallo Gizarte Ekonomiako eta Laneko zuzendari nagusiak eta Estela Rubio Temprano EINAko ordezkari eta Nabut eta El Fogón Errante-ko gerenteak lagunduta.

Gizarteratze Enpresak: etika, duintasuna eta gizarte-eraldaketa

Gainera, publikoak “InserQuiz” izeneko trivial parte-hartzaile batean parte hartu du, eta ondoren “Aukerak balioekin eraikiz: Etika Gizarteratze Enpresetan” hitzaldia izan da, María Jesús Úriz Pemán UPNAko Soziologia eta Gizarte Lan Saileko irakasle titularrak emana.

Úriz Pemánek defendatu zuen gizarteratze-enpresen jarduera erabat etikoa dela, eta arrazoi askorengatik: pertsona bakoitzaren duintasunetik eta balioetatik abiatzen direlako; pertsona ahulenenekiko konpromiso etikoa hartzen dutelako eta pertsonekiko errespetua eta zaintza sustatzen dituztelako. Era berean, “garatzeko gaitasunean” sinesten dutelako eta prozesu horiei laguntzen dietelako eta lanera sartzea errazten dutelako, horrek gizakia duintzen baitu eta onura komunari laguntzen baitio. Gainera, ziurtatu zuen EISek “gizarte inklusiboak, “aporofobiarik” gabekoak, eraikitzeko” lan egiten dutela; eta, azken batean, “aldaketa eta gizarte-eraldaketaren motor” direlako “komunitate justuago eta solidarioagoak” lortzeko.

Bere hitzaldian dimentsio etikoa azpimarratu zuen gizarteratze-enpresen ereduaren oinarri gisa, haien papera aldarrikatuz, ez bakarrik enplegu-sortzaile gisa, baita ekonomiaren barruan justizia sozialaren, konpromisoaren eta gizatasunaren erreferente gisa ere.

Bestalde, Nafarroako Enplegu Zerbitzuko – Nafar Lansareko zuzendari-gerente Miriam Martón Pérezek, ahultasun-egoeran dauden emakumeentzako aukera gisa gizarteratze-enpresen papera jorratu zuen. Azkenik, EINAko presidente Inés García Pérezek itxi zuen ekitaldia, eredu hori inklusioaren, enplegu duinaren eta gizarte-iraunkortasunaren ardatz gisa sendotzen jarraitzearen beharra azpimarratuz.